ZAMANI GELMEDİ Mİ ?



Kur'an, Allah bilinci temelinde onu anlamak ve yaşamak maksadıyla kendisine yönelen herkese tüm şek ve şüphelerden uzak bir biçimde rehberlik eden yegâne kitaptır. Cahiliyyenin karanlığını delip geçen yıldızdır o (et–Tarık) ve hiç kuşkusuz hayatın kitabıdır. Bununla birlikte Kur'an'ın ortaya koyduğu hedef onu öncelikle dünyevi kılmaktadır zira ;

"Allah selam, esenlik yurduna çağırır..." (Yunus :25)
"İman edip salih amellerde bulunanlar için içlerinde ırmakların çağıldadığı cennetler vardır, işte büyük başarı budur."(Buruc : 11 )

Dolayısıyla şunu iyi kavramalıyız ki, nihai hedefe yani selam yurduna, o büyük başarıya giden yol öncelikle bu dünya hayatından geçmektedir, bir başka ifadeyle dünya ahiretin tarlasıdır ve Rabb'in esenlik yurduna çağrısı hem bu dünya hayatına hem de ahirete yöneliktir. Bu bağlamda Kur'an öncelikle yeryüzünde insan eliyle Allah'ın hükümranlığının tesis edilmesini istemektedir ve bunu insan açısından bir imtihan konusu haline getirmiştir.

"Kur'an'ın değişmez sabit amacı dünyayı yönetmektir"(1) ki, yaratan Rabb'in ilahi kelamında bizleri yükümlü kıldığı ibadetler bu hedef doğrultusunda mücadele edecek insanın ve dolayısıyla kitlelerin inşasını amaçlar; hayatıyla hakikate şahitlik edecek bireylerin ve buna bağlı olarak insanlık üzerine şahit olacak bir toplumun inşası... Zira ibadetler bizi yüce yaratıcının bizlere yüklediği görevleri yapabilecek kıvama getirir.

"Ey insanlar, sizi de ve sizden öncekileri de yaratan Rabb'inize ibadet/ kulluk edin ki, O'na karşı sorumluluğunuzun bilincine varasınız."(Bakara : 21)

Öyle ki, gerçek anlamda toplumsal bir ahlak ancak ve ancak Allah bilinci temelinde oluşur, merhum Akif'in ifadesiyle "Ne irfandır veren ahlaka yükseklik, ne vicdandır; fazilet hissi insanlarda Allah korkusundandır." Dolayısıyla yeryüzünde insan eliyle ilahi bir medeniyetin inşası ancak göklerin, yerin ve bunlar arasındakilerin sahibine karşı duyulacak sorumluluk bilinci yani takva ile mümkün olabilir. Çünkü "sonuç takvanındır"(Ta-ha : 132) ve hiç şüphesiz "yeryüzüne Allah'ın Salih / dürüst ve erdemli kulları varis olacaktır."(Enbiya : 105) Yeryüzünde güç ve iktidar sahibi olmak ise yalnızca hakka kulluk etmekle (tevhid ile) kaimdir, sözle ve şeklen değil ancak sorumluluk bilinci temelinde manevi–ahlaki ilkelere riayet etmektir aslolan, zira "Gerçek iyilik yüzlerinizi doğuya ya da batıya çevirmek değildir." (Bakara: 177) Aksi halde kavramları söylemlere ve şekillere mahkûm etme yolunu benimseyenler bugün altından kalkamadıkları bu toplumsal enkazın müsebbipleri olduklarını bilmelidirler.

Ancak ne var ki, Kur'an günümüz dünyasında müslümanların büyük bir bölümünün zihninde bu anlam ve amaç bütünlüğünden uzak bir biçimde yer etmekte ve şekillenmektedir. İlginçtir ki, Allah'ın kitabının öncelikle dünyevi oluşu yani onun öncelikle dünya işlerinin düzene konulması için vahyedilmiş olması yine bir takım dünyevi korkular adına göz ardı edilmekte ve ilahi kelam Müslüman zihinler tarafından çoğunlukla gerçek anlam ve amacının dışında algılanmaktadır. "Günümüz müslümanı"nın mevcut küresel sistem içerisinde ortaya koyduğu yaşam biçimi ise bunun canlı ispatıdır. Bir başka ifadeyle mevcut sosyo–ekonomik şartlar içerisinde korkularımız ve endişelerimiz nihai olarak tamamen dünyevidir. İşte bu nedenle vahdetten uzağız ve gereken kurumları tesis etmekten aciziz. Öyle ki, "Kur'an'ın bizden tesis etmemizi istediği toplumsal ve siyasal kurumlarla bizim kurduğumuz ve tarihi süreç içerisinde geliştirdiğimiz kurumlar arasındaki uçurum"(2) bunu bire bir doğrular niteliktedir.

Dolayısıyla kitaba bütüncül ve eylemsel olarak değil dünyevi korkular doğrultusunda kısmi ve şekilci yaklaşmanın faturasını bugün yeryüzünde ezilip horlanmak suretiyle çok ağır bir biçimde ödemekteyiz. İşte tam bu noktada kendi kendimize sormamız gereken soru şu olmalıdır:

"Madem ki, dünya ahiretin tarlasıdır. O halde bu tarlayı ekmeden, yeryüzüne atanmış bir halife olarak Allah'ın arzında istenilen düzeni tesis etme amacından ve bu doğrultuda ortaya konması gereken mücadeleden yoksun bir hayat tarzı ile nihai hedefe ulaşmak mümkün olabilir mi?"
Yaradılış amacından uzak, Allah'ın dininin değil; kendi kafasında kurduğu ve kutsala fatura ettiği dinin mensubu olmayı yeğleyen bir zihniyetin nihai kurtuluştan payı olabilir mi?
Dünyaya gereği gibi sahip çıkamayan, kendisine bahşedilen kabiliyetleri yüce yaratıcı ile yaptığı fıtri sözleşmenin gereği olarak tam kapasite ile O'nun hizmetine sunamayan, dolayısıyla yeryüzünü sahibinin emrettiği şekilde imar edemeyen, aklı ve vicdanı felç olmuş bir anlayışın çocukları sonsuz mutluluğa nasıl erişebilirler?

Yükümlülüklerini gerçek anlamda yerine getiriyormuşçasına sahte bir iç huzuru içerisinde hareket eden iflas etmiş bir zihniyet... Oysa Kur'an Allah'ın ortaya koyduğu nihai hedefe (ahirete) paralel bir dünya medeniyeti tesis etmenin, yeryüzünde adaleti gerçekleştirmenin el kitabı olarak algılanmalı değil miydi? Zira bu nedenle "Allah elçilerini apaçık belgelerle göndermiş ve beraberinde kitabı ve mizanı indirmiştir"(Hadid : 25) ve ilk nesil Müslümanlar "bu görevi yerine getirme gücünü kıldıkları namaz, gittikleri hacc ve tuttukları oruçtan aldıkça bir kaç on yıl içerisinde İndüs nehrinden Atlantik okyanusuna kadar milyonlarca insanı kendi imanlarına kazandırdılar."(3) Dolayısıyla insanlığın bugün içinde yaşadığı karanlık dönemden aydınlığa çıkışı ancak ve ancak yeryüzünde tesis edilecek bir vahiy medeniyeti ile mümkündür ki, bunu görev bilmek bizi yoktan var edenin üzerimizdeki tabii hakkıdır.
"Ve böylece sizi ölçülü ve dengeli, orta bir ümmet kıldık ki, insanlık için hayatınızla hakikate şahitlik edesiniz ve rasul de sizin üzerinizde hayatıyla hakikate şahitlik etsin..."(Bakara : 143)

O halde bugün zillete duçar olan ve ellerimizi göğe açarak çığlık çığlığa Allah'tan yardım dileyen bizler bir daha hatırlamak durumundayız:

"Ey iman edenler! Eğer siz Allah'a yardım ederseniz Allah'da size yardım eder ve ayaklarınızı sağlam bastırır."(Muhammed : 7)

Bunun aksini temenni etmek, bir diğer ifadeyle ekmeden biçmeye kalkışmak, hiçbir şey vermeden çok şey talep etmek ancak ahmaklık olur.

Öyleyse her şey karşılıklı; sünnetullah işliyor ve biz her daim hak ettiğimiz karşılığı alıyoruz. Adı Müslüman da olsa Rabb'in davasına destek olmayan insan beklediği yardımı asla göremeyecektir. Hakikatin saçma ve tutarsız olana (batıla) galebe çalacağına inanmak imanımızın gereğidir ancak tarih boyunca hiçbir zaman zulüm gereken mücadele verilmedikçe yerini aydınlığa bırakmamıştır. Yüce yaratıcının yardımı ve olaylara müdahalesi ancak gereken eylemlerde bulunulması / gerekli mücadelenin ortaya konulması sonucunda vuku bulur. Öyle ki, "Şüphesiz insan için kendi emeğinden başkası yoktur"(Necm: 39) Her toplum kendi düşünce ve eylemlerinin karşılığını görür ve "insanın başına gelen musibetler kendi elleriyle yaptıklarının sonucudur."(Nisa: 79) "...bir toplum kendinde olanı değiştirmedikçe Allah da o toplumun durumunu değiştirmez..."(Ra'd:11) Aksi halde burnu sürtülen daima siz olursunuz. Bu Allah'ın değişmez yasasıdır öyle ki sahabe dahi Uhud'da bunun acı tecrübesini yaşamıştır. Allah'ın davasına sadık kaldıkları sürece Allah verdiği söze sadık kalmıştı ta ki, dünyevi kaygılar ve arzular devreye girene dek, ardından yılgınlık, isyan ve emir konusunda çekişme baş gösterince (Kur'an'ın ifadeleri) durum tersine dönmüştü.(Al-i İmran : 152)

Peki, tam bu noktada derin bir çelişki içerisinde olanlar yine bizler değil miyiz? "Allah göklerin ve yerin nurudur..."(Nur : 35) Onun yolunda karanlık yoktur, aksine "Allah iman edenlerin velisidir onları karanlıklardan aydınlığa çıkarır..."(Bakara : 256) Öyleyse O'nun yolunda yürüdüğümüzü iddia ederken neyin nesidir içinde bulunduğumuz bu karanlık? Kendimizi tastamam görmek bizi aldatıyor, ihtilaflarımız rahmet olacak cinsten çözüm arayışına yönelik ve yapıcı değil, tersine bizi her geçen gün birbirimizden biraz daha uzaklaştıran, parça parça kılan ve bu parçalanmanın doğal sonucu olarak zillete duçar eden türden ve hepsinden de öte birbirimize tahammül edemiyoruz. Oysa iman eden insanlar olarak tek cemaat, tek yürek, tek vücud olmalı değil miydik? Allah'ın birliğine inanan ancak aksine birlik ve beraberlikten uzak yaşayan bizler...

"İman edenlerin, Allah'ın ve haktan indirilenin (Kur'an'ın) hatırlanması için kalplerinin korkuyla yumuşamasının ZAMANI GELMEDİ Mİ ? Onlar bundan önce kendilerine kitap verilen, sonra bunun üzerinden uzun bir zaman geçmesiyle birlikte kalpleri katılaşanlar gibi olmasınlar. Zira onların çoğu yoldan çıkmış kimselerdi."(Hadid : 16)

Allah'ın indirdiği vahye karşı kalpleri katılaşan, O'nun vahyine kısmi ve şekilci yaklaşma eğilimi göstererek inancının özünden, manevi–ahlaki ilkelerden uzaklaşan her topluluk yıkıma uğramıştır ki, bunun en belirgin örneğini kendilerine kitap verilenlerin (yahudi ve Hristiyanların) teşkil ettiği görüyoruz. Ancak ne yazık ki, her namazın her rekâtında "bizi dosdoğru yola ilet, kendilerine nimet verdiğin kimselerin yoluna; gazaba uğrayanların ve sapıtmışlarınkine değil" diyen bizler her ne kadar kendi üstümüze alınmasak da kendilerini bundan önceki vahiylere nispet eden Yahudi ve Hıristiyanlara yapılan göndermelere bire bir muhatabız.

Eğer bu durumdan kurtulmak istiyorsak yitirdiğimiz anlamları hayatın içerisinde yeniden yakalamak mecburiyetindeyiz. Öyle ki, çoğunlukla gerçek anlamlarından soyutlanarak kısmi ve şekilsel olarak algılanan kavramların yaşam içerisinde işlevlerini yitirmeleri nedeniyle manevi–ahlaki yozlaşmanın baş göstermesi sonucu bugün üçüncü dünya ülkelerinin vatandaşlarıyız. Sözün kısası bizlerin acil olarak yapması gereken şey artık kendimizi kandırmayı bir kenara bırakarak vahiyle yeniden yüzleşmek ve orta çağdan bugüne intikal eden lafızcı ve şekilci zihniyetten sıyrılarak yeniden vahyin aydınlığına yürümek olmalıdır.

Selam ve dua ile...Atilla Fikri Ergun